Podstrona: Wytyczne dla dyplomantów / Wizytówka pracownika PRz

Informacje formalne

Informacje ogólne, procedury i instrukcje WEII

Najczęściej zadawane pytania związane z pracą dyplomową

Praca dyplomowa/projekt inżynierski (wymagania, zalecenia, szablony)

Egzamin dyplomowy inżynierski, magisterski

Archiwum Prac Dyplomowych (w skrócie: APD) dostępny jest pod adresem: http://apd.prz.edu.pl/.

Empirical Standards for Software Engineering Research

Zasady cytowań IEEE 

Asystent referencji IEEE

Zasady APA-7

          Ustrukturyzowane porady i zalecenia          

Układ pracy

Główne rozdziały są wymagane, ale podrozdziały i ich nazewnictwo jest jedynie propozycją.

• Spis treści
• Wykraz skrótów (opcjonalny, ale zalecany) - alfabetyczna lista wszystkich użytych skrótów.
• Wstęp - piszemy go na samym końcu, gdy nasza praca jest już napisana. Opisujemy tutaj genezę podjęcia tego tematu pracy i o czym ona jest.
• 1. Analiza literatury (max. 40% pracy)
  • 1.1. Co badamy - Jak w nauce definiowana i rozumiana jest temat, którego dotyczy praca.
  • 1.2. Aktualny stan wiedzy - W jaki sposób inni badacze podchodzą do tego problemu i jakie metody do tej pory oopracowali. Opisujemy skąd czerpalismy wiedzę i z jakiego zakresu czasu (np. baza Scopus i Google Scholar po 2020 r.). Co świat wie na ten temat w tym momencie. Gdzie stoimy i jakie są dalej problemy.
  • 1.3. Co wynika z naszej analizy - Jakie napotykają oni problemy i co ma kluczowy wpływ na opracowywanych przez nich nowych metod. W jaki sposób porównuje się wyniki ich badań, jakie są wskaźniki.
• 2. Materiały i metody (10% pracy, zazwyczaj 2-5 stron)
  • 2.1. Problematyka badawcza - Określenie swojej niszy badawczej i wyciągnięcie hipotez badawczych.
  • 2.2. Metodyka - Jakie cele do osiągnięcia stawiamy przed sobą i jakimi metodami chcemy je osiągnąć. Jakich będziemy używać miar, wskaźników, narzędzi, framework-ów. To też powinno być uzasadnione w przeprowadzonej analizie w 1 rozdziale.
  • 2.3. Materiały - czyli opis naszego Stanowiska badawczego, hardwere-u. W taki sposób, żeby ktoś mógł odtworzyć swoje badania u siebie.
• 3. Wyniki badań (30 % pracy)
  • Opis przeprowadzonych badań, poszczególnych eksperymentów i ich wyników (np. zmiany dokładności w funkcji zmian jakichś wewnętrznych/zewnętrznych parametrów systemu). Na tym etapie jeszcze nie narzucamy czytelnikowi interpretacji wyników.
• 4. Dyskusja i wnioski (20% pracy)
  • 4.1. Interpretujemy co nam wyszło i dlaczego akurat tak. Co wpływało na te wyniki, jakie były błędy i skąd one się brały.  Co oznaczają nasze wyniki i co z tych badań wynika.
  • 4.2. Własna metoda vs. rynkowe - Porównanie własnego rozwiązania z już istniejącym/mi na podstawie miar stosowanych w literaturze.
  • 4.3. Podsumowanie i przyszłego prace - Podsumowujemy przeprowadzoną analizę oraz eksperymenty. 
• Literatura (formatowanie zgodne z wymaganiami Prz)
• Załączniki (opcjonalne) - np. kod programu, czy dane pomiarowe.

Inne uwagi

• Całą pracę piszemy w 3-ej osobie i w czasie przeszłym. Praca dyplomowa to raport z już przeprowadzonych badań. 
• Wszystkie skróty używane w pracy muszą być rozwinięte i wyjaśnione przy pierwszym użyciu w tekście.
• Jeżeli w pracy odnosimy się do jakichś standardów zawsze musimy podać ich źródło.
• Jeżeli w pracy przetwarzamy jakieś dane innych ludzi, to musimy omówić zagadnienia bezpieczeństwa danych i RODO (np. w rozdziale 2).
• Jeżeli w pracy przetwarzamy jakieś dane innych ludzi przy użyciu AI, to musimy opisać jak przestrzegamy AI ACT.

Identyfikacja źródeł

Menedżery bibliografii: np. Zotero, Mendeley, BibTeX.

Numer ISBN (International Standard Book Number) to unikalny, 13-cyfrowy kod identyfikujący konkretną publikację i jej wydawcę, używany przez księgarnie, biblioteki i hurtownie; składa się z kilku grup cyfr (prefiks, identyfikator kraju/języka, wydawca, numer publikacji) i jest niezbędny do globalnej identyfikacji książek i e-booków, a jego uzyskanie jest bezpłatne, choć dobrowolne. Od 2007 roku ma 13 cyfr, z grupami oznaczającymi prefiks EAN (978/979), kraj/język (dla Polski "83"), wydawcę i numer tytułu, zakończone cyfrą kontrolną.

Numer DOI (Digital Object Identifier) to unikalny, stały identyfikator dla obiektów cyfrowych, takich jak publikacje naukowe, ułatwiający ich odnajdywanie, cytowanie i zarządzanie w Internecie, działający podobnie do ISBN dla książek, ale z gwarancją aktualnego linku do metadanych i tekstu nawet po zmianie adresu URL. Składa się z prefiksu (identyfikującego wydawcę) i sufixu (unikalnego dla danego dzieła), np. 10.1000/182, gdzie prefiks zaczyna się od 10.1000, a reszta to unikalny sufiks.

Style cytowań

IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers) to system stosowany głównie w naukach technicznych (informatyka, elektrotechnika, telekomunikacja), charakteryzujący się odniesieniami w tekście w postaci numerów w nawiasach kwadratowych, które odpowiadają numerowanej liście literatury na końcu dokumentu, gdzie źródła są uporządkowane chronologicznie według ich pierwszego pojawienia się w tekście, a nie alfabetycznie.

• „… according to Pomianek et al. [1].”

  [1] M. Pomianek, M. Piszczek, P. Stawarz, and A. Kucharczyk-Drab, “From mechanical instability to virtual precision: Digital twin validation for next-generation MEMS-based eye-tracking systems,” Sensors, vol. 25, no. 20, p. 6460, 2025, doi: 10.3390/s25206460.

Harvard to system polegający na umieszczaniu w tekście w nawiasie skrótu (Nazwisko autora, Rok publikacji, Strona), a na końcu pracy tworzy się alfabetyczną listę pełnych opisów bibliograficznych dla wszystkich cytowanych źródeł, z oddzielnymi formatami dla książek, artykułów czy stron internetowych. Kluczowe jest, by dopasować szczegółowy zapis (autor, rok, tytuł, wydawca, miejsce, URL) do typu źródła i podać pełne dane na końcu, co pozwala na szybkie odnalezienie materiału. 

• „… as described in previous work (Pomianek et al., 2025).”

  Pomianek, M., Piszczek, M., Stawarz, P. & Kucharczyk-Drab, A. (2025) ‘From Mechanical Instability to Virtual Precision: Digital Twin Validation for Next-Generation MEMS-Based Eye-Tracking Systems’, Sensors, 25(20), p. 6460. https://doi.org/10.3390/s25206460

Chicago to system  stosowany głównie w naukach humanistycznych, takich jak historia i literatura, oferujący dwie główne metody: system numerowanych przypisów i bibliografii (Notes-Bibliography) oraz system autor-data (Author-Date). Charakteryzuje się elastycznością, przejrzystością i uwzględnianiem źródeł online, z opcjami przypisów dolnych (przypisy) lub cytatów w tekście (w nawiasach).

• „Previous studies confirm this (Pomianek et al. 2025).”

  Pomianek, Mateusz, Michał Piszczek, Paweł Stawarz, and Anna Kucharczyk-Drab. 2025. “From Mechanical Instability to Virtual Precision: Digital Twin Validation for Next-Generation MEMS-Based Eye-Tracking Systems.” Sensors 25 (20): 6460. https://doi.org/10.3390/s25206460

Vancouver to system stosowany głównie w medycynie i naukach o zdrowiu, gdzie w tekście umieszcza się liczby (w nawiasie, nawiasie kwadratowym lub jako indeks górny), które odpowiadają pełnym, ponumerowanym odniesieniom na końcu pracy, z listą referencyjną w kolejności ich pojawienia się w tekście, a nie alfabetycznie. Jest prosty i przejrzysty, wymaga dokładności w dopasowaniu numerów do literatury. 

• „… has been previously demonstrated (1). … as reported earlier¹.”

  Pomianek M, Piszczek M, Stawarz P, Kucharczyk-Drab A. From Mechanical Instability to Virtual Precision: Digital Twin Validation for Next-Generation MEMS-Based Eye-Tracking Systems. Sensors. 2025;25(20):6460. doi:10.3390/s25206460

AIP (American Institute of Physics) to system stosowany głównie w fizyce i astronomii, gdzie źródła są oznaczane liczbami w tekście (jako indeks górny lub w nawiasach), które odpowiadają pełnym, numerowanym pozycjom na końcu publikacji, porządkując je w kolejności pierwszego pojawienia się. Jest to styl spójny i znormalizowany, wymagający umieszczenia numeru odniesienia bezpośrednio po cytowanym fragmencie, często przed znakiem interpunkcyjnym.

• „…as shown previously [1].”

  M. Pomianek, M. Piszczek, P. Stawarz, and A. Kucharczyk-Drab, “From Mechanical Instability to Virtual Precision: Digital Twin Validation for Next-Generation MEMS-Based Eye-Tracking Systems,” Sensors 25, 6460 (2025). https://doi.org/10.3390/s25206460

MLA (Modern Language Association) to system stosowany głównie w naukach humanistycznych (literatura, językoznawstwo), określający zasady tworzenia prac, cytowania źródeł w tekście (nazwisko autora i numer strony) oraz sporządzania listy prac cytowanych (Bibliografii). Obecnie obowiązuje 9. edycja, która wprowadza uniwersalny szablon oparty na dziewięciu elementach, ułatwiający dokumentowanie różnorodnych źródeł, od książek i artykułów po strony internetowe.

• „Recent findings confirm this (Pomianek et al. 2025).”

  Pomianek, Mateusz, et al. “From Mechanical Instability to Virtual Precision: Digital Twin Validation for Next-Generation MEMS-Based Eye-Tracking Systems.” Sensors, vol. 25, no. 20, 2025, article 6460, https://doi.org/10.3390/s25206460

APA (American Psychological Association) to system standardów formatowania tekstów naukowych, obejmujący cytowanie w tekście (metoda autor-data), tworzenie bibliografii, formatowanie nagłówków, tabel, rysunków i statystyk, mający na celu zapewnienie spójności i przejrzystości w komunikacji akademickiej, szczególnie w naukach społecznych i psychologii. Najnowsza, siódma edycja (APA 7) jest powszechnie stosowana w pracach dyplomowych i publikacjach.

• „Pomianek et al. (2025) demonstrated that…”

  Pomianek, M., Piszczek, M., Stawarz, P., & Kucharczyk-Drab, A. (2025). From mechanical instability to virtual precision: Digital twin validation for next-generation MEMS-based eye-tracking systems. Sensors, 25(20), 6460. https://doi.org/10.3390/s25206460

NLM (National Library of Medicine) to system stosowany głównie w naukach medycznych i biologicznych, będący w zasadzie stylem Vancouver, oparty na standardzie ANSI/NISO, który wymaga podania autorów (nazwisko, inicjały), tytułu, miejsca wydania, wydawcy, daty i linku/URL dla źródeł elektronicznych, z naciskiem na precyzyjne formatowanie dla artykułów z czasopism w PubMed.

• „…as previously reported (1).”

  Pomianek M, Piszczek M, Stawarz P, Kucharczyk-Drab A. From Mechanical Instability to Virtual Precision: Digital Twin Validation for Next-Generation MEMS-Based Eye-Tracking Systems. Sensors (Basel). 2025;25(20):6460. doi:10.3390/s25206460

AMA (American Medical Association) to system stosowany głównie w medycynie i naukach o zdrowiu, oparty na systemie numeracji w tekście (indeks górny) i liście referencji na końcu pracy, co zapewnia przejrzystość i precyzję odniesień, zgodnie z wytycznymi 11 edycji AMA Manual of Style.

• „…this approach has been validated (1).”

  Pomianek M, Piszczek M, Stawarz P, Kucharczyk-Drab A. From mechanical instability to virtual precision: Digital twin validation for next-generation MEMS-based eye-tracking systems. Sensors. 2025;25(20):6460. doi:10.3390/s25206460

Punkty CPD

• Punkty CPD są miarą aktywności edukacyjnej. 1 punkt odpowiada zazwyczaj jednej godzinie nauki.